pi膮tek, 6 czerwca 2025

 馃嚠馃嚦 Indie – kraj kontrast贸w, kolor贸w i kast



Jak dzia艂a system kastowy w Indiach?


Indie to jeden z najbardziej fascynuj膮cych kraj贸w 艣wiata — pe艂en kontrast贸w, kolor贸w, religii i tradycji. 馃尯 Obok nowoczesnych metropolii i dynamicznie rozwijaj膮cej si臋 gospodarki istniej膮 g艂臋boko zakorzenione struktury spo艂eczne, takie jak system kastowy. Cho膰 oficjalnie zniesiony, nadal wp艂ywa na 偶ycie milion贸w ludzi.

馃實 Indie – wielokulturowy kraj pe艂en sprzeczno艣ci


W Indiach bogactwo s膮siaduje z ub贸stwem, a wsp贸艂czesno艣膰 miesza si臋 z tradycj膮. 馃彊️馃洉 To kraj, gdzie na jednej ulicy znajdziesz pa艂ac i slumsy, centrum technologiczne i tysi膮cletni膮 艣wi膮tyni臋.


Indie to mozaika j臋zyk贸w, kultur i religii, ale te偶 miejsce, gdzie przesz艂o艣膰 nie pozwala o sobie zapomnie膰.


馃洉 Kastowo艣膰 a religia – czy tylko hinduizm?


System kastowy narodzi艂 si臋 w ramach hinduizmu, ale jego wp艂ywy si臋gaj膮 dalej.


馃敻 W hinduizmie przynale偶no艣膰 kastowa by艂a zwi膮zana z duchow膮 czysto艣ci膮 i obowi膮zkiem 偶yciowym (dharma).

馃敻 W innych religiach obecnych w Indiach – takich jak islam, chrze艣cija艅stwo czy sikhizm – oficjalnie nie ma kast, jednak w praktyce istniej膮 tam spo艂eczne podzia艂y klasowe, cz臋sto odzwierciedlaj膮ce dawn膮 struktur臋 kastow膮.

馃敻 Nawet w艣r贸d konwertyt贸w z Dalit贸w, kt贸rzy przyj臋li buddyzm lub chrze艣cija艅stwo, dawna przynale偶no艣膰 spo艂eczna nadal wp艂ywa na ich pozycj臋.


馃搶 Kastowo艣膰 jest wi臋c g艂臋boko zakorzeniona nie tylko w religii, ale i w strukturze spo艂ecznej.


馃摐 Czym jest system kastowy w Indiach?


System kastowy (馃尶 varna) to tradycyjny podzia艂 spo艂ecze艅stwa na cztery g艂贸wne grupy spo艂eczne – oraz pi膮t膮, wykluczon膮:


1️⃣ Brahmini – kap艂ani i uczeni 馃敼 Najwy偶sza kasta 馃敼 Duchowi przyw贸dcy, nauczyciele, interpretatorzy 艣wi臋tych pism 馃敼 Uznawani za najbardziej „czystych” duchowo


2️⃣ Kszatrijowie – wojownicy i w艂adcy 馃洝️

馃敼 Tradycyjni obro艅cy porz膮dku spo艂ecznego 馃敼 Rz膮dz膮cy, wojownicy, kr贸lowie


3️⃣ Waj艣jowie – kupcy, rolnicy, rzemie艣lnicy 馃挵馃尵

馃敼 Odpowiedzialni za gospodark臋 i handel 馃敼 Przedstawiciele klasy 艣redniej


4️⃣ 艢udrowie – pracownicy fizyczni 馃敡馃懀

馃敼 Wykonywali s艂u偶ebne prace 馃敼 Obs艂ugiwali wy偶sze kasty


5️⃣ Dalici – „niedotykalni” 馃毇

馃敼 Wykluczeni z systemu kastowego 馃敼 Przez wieki wykonywali tzw. „nieczyste” zawody – np. usuwanie odpad贸w 馃敼 Nadal cz臋sto spotykaj膮 si臋 z dyskryminacj膮 i wykluczeniem

馃摎 Varna a jati – co naprawd臋 oznacza „kasta”?


W Indiach m贸wi si臋 potocznie o „kastach”, ale to poj臋cie 艂膮czy dwie r贸偶ne rzeczywisto艣ci: varna i jati.


馃敼 Varna to cztery g艂贸wne klasy spo艂eczne opisane w tekstach hinduistycznych (Brahmini, Kszatrijowie, Waj艣jowie, 艢udrowie).

馃敼 Jati to znacznie bardziej szczeg贸艂owe, dziedziczne grupy zawodowe – zwi膮zane z konkretnym regionem, tradycj膮 i histori膮. Jest ich tysi膮ce, i to one najcz臋艣ciej determinuj膮 codzienne 偶ycie: zawody, ma艂偶e艅stwa, relacje spo艂eczne.


馃憠 W praktyce wi臋c jati ma wi臋ksze znaczenie ni偶 varna, cho膰 oba poj臋cia s膮 ze sob膮 powi膮zane.



⚖️ Czy system kastowy nadal obowi膮zuje?


馃摐 Co m贸wi prawo? W 1950 roku uchwalona zosta艂a konstytucja Indii, kt贸ra formalnie zakaza艂a dyskryminacji ze wzgl臋du na kast臋.

馃憠 Od tego czasu podzia艂y kastowe s膮 nielegalne.


馃З A jak jest w praktyce? Niestety, tradycja bywa silniejsza ni偶 prawo – zw艂aszcza na wsiach, gdzie:


馃敻 wybory ma艂偶e艅skie nadal zale偶膮 od kasty 馃拲 馃敻 niekt贸re spo艂eczno艣ci nie przyjmuj膮 go艣ci z „ni偶szych” kast 馃洃 馃敻 podzia艂y wp艂ywaj膮 na 偶ycie codzienne, edukacj臋 i zatrudnienie


馃懚 M艂ode pokolenie a kastowo艣膰 – czy co艣 si臋 zmienia?


W Indiach ro艣nie pokolenie, dla kt贸rego kasta coraz cz臋艣ciej traci znaczenie.


馃摫 W miastach i w艣r贸d wykszta艂conej m艂odzie偶y to kompetencje, osobowo艣膰 i wykszta艂cenie staj膮 si臋 wa偶niejsze ni偶 urodzenie.

馃挰 Social media, edukacja i migracje przyczyniaj膮 si臋 do stopniowego os艂abienia barier kastowych, zw艂aszcza w relacjach towarzyskich i zawodowych.

❤️ Zwi膮zki mi臋dzykastowe staj膮 si臋 coraz cz臋stsze, cho膰 nadal spotykaj膮 si臋 z oporem – g艂贸wnie na terenach wiejskich i w tradycyjnych rodzinach.


➡️ Zmiana mentalno艣ci post臋puje powoli, ale jest wyra藕nie zauwa偶alna – zw艂aszcza w艣r贸d m艂odych mieszka艅c贸w miast.


✊ Walka Dalit贸w o r贸wno艣膰


Dalici, nazywani te偶 "niedotykalnymi", przez wieki pozostawali na marginesie spo艂ecze艅stwa.

Dzi艣 walcz膮 o swoje prawa — z pomoc膮 pa艅stwa i organizacji spo艂ecznych.


馃懇‍馃帗馃懆‍⚖️ Rezerwacje spo艂eczne (affirmative action):

Rz膮d Indii zapewni艂 Dalitom m.in.:


馃敻 miejsca na uczelniach 馃敻 zatrudnienie w administracji publicznej 馃敻 programy wsparcia i stypendia


➡️ Mimo to przemoc kastowa, wykluczenie i bieda wci膮偶 s膮 powszechne, szczeg贸lnie na prowincji.


馃寛 Indie – kraj duchowo艣ci, kontrast贸w i zmian


Indie to nie tylko system kastowy. To r贸wnie偶:


馃敻 kraj duchowej g艂臋bi 馃晧️ 馃敻 tysi膮cletnich rytua艂贸w i architektury 馃洉 馃敻 dynamicznych przemian spo艂ecznych i technologicznych 馃殌


To miejsce, kt贸re inspiruje i porusza, zmuszaj膮c do zadania pyta艅 o r贸wno艣膰, godno艣膰 i prawa cz艂owieka.

________________________________________

✨ Podsumowanie


馃敻 System kastowy wci膮偶 wp艂ywa na 偶ycie milion贸w ludzi

馃敻 Mimo zmian prawnych, podzia艂y spo艂eczne s膮 g艂臋boko zakorzenione

馃敻 Dalici walcz膮 o r贸wno艣膰 i godno艣膰

馃敻 Indie pozostaj膮 krajem fascynuj膮cych sprzeczno艣ci


馃枊️ Notka redaktorki

Indie od lat zajmuj膮 wyj膮tkowe miejsce w moim sercu. To kraj, kt贸ry nieustannie mnie inspiruje, zachwyca swoj膮 duchowo艣ci膮, a jednocze艣nie zmusza do zadumy nad sprawiedliwo艣ci膮 spo艂eczn膮 i prawami cz艂owieka. Pisz膮c ten artyku艂, chcia艂am przybli偶y膰 z艂o偶ono艣膰 indyjskiego spo艂ecze艅stwa, nie oceniaj膮c, lecz zach臋caj膮c do zrozumienia.

– Justyna Szawczik


________________________________________


> 馃摪 Autorka tekstu: Justyna Szawczik

馃搯 Data publikacji: 5.06.2021

馃搶 殴r贸d艂a i inspiracje:

– Konstytucja Indii (1950)

– Raporty Human Rights Watch

– Materia艂y edukacyjne z Indian Express, BBC India

– W艂asne do艣wiadczenia i obserwacje kulturowe


________________________________________


馃摚 Je艣li spodoba艂 Ci si臋 ten artyku艂, udost臋pnij go i zostaw komentarz – ka偶da opinia jest cenna

________________________________________

馃搶 O autorce:

Justyna Szawczik – redaktorka, recenzentka ksi膮偶ek i autorka bloga Ma艂a Redakcja Justyny. Z wykszta艂cenia humanistka, z zami艂owania – obserwatorka spo艂ecznych przemian. Napisa艂a cztery artyku艂y po艣wi臋cone Indiom, w kt贸rych 艂膮czy wiedz臋 kulturoznawcz膮 z osobistym spojrzeniem. Interesuje si臋 tematami duchowo艣ci, historii, praw cz艂owieka i literatury 艣wiata.

________________________________________

馃敆 Znajdziesz mnie tutaj:

馃摎 Blog: Ma艂a Redakcja Justyny

馃摤 Kontakt: mala.redakcja.justyny@gmail.com

馃摳 Instagram (w przygotowaniu).


Oce艅


wtorek, 3 czerwca 2025

Indie – kraj kontrast贸w i duchowo艣ci

 馃嚠馃嚦 Indie – kraj kontrast贸w i duchowo艣ci



> „Indie to nie kraj. To kontynent duszy.”

– Shashi Tharoor

Wi臋kszo艣膰 z nas marzy o podr贸偶y do Indii – kraju, kt贸ry kojarzy si臋 z feeri膮 barw, intensywnymi zapachami i niezwyk艂膮 duchowo艣ci膮. Jednak czy rzeczywisto艣膰 odpowiada temu wyobra偶eniu? W Indiach bogactwo miesza si臋 z bied膮, nowoczesno艣膰 z tradycj膮, a pa艂ace s膮siaduj膮 ze slumsami. Kraj ten zachwyca r贸偶norodno艣ci膮 kultur, religii i j臋zyk贸w, a tak偶e niezwyk艂膮 architektur膮, kt贸ra jest 艣wiadectwem jego d艂ugiej i z艂o偶onej historii.

馃尯 Kolory, zapachy i zwyczaje

Indie jawi膮 si臋 nam jako egzotyczna kraina – pachn膮ca przyprawami, pe艂na smak贸w i d藕wi臋k贸w. Cho膰 nie ka偶dy z nas mia艂 okazj臋 spr贸bowa膰 indyjskiej kuchni, jej s艂awa wyprzedza sam smak. R贸wnie barwna, jak jedzenie, jest codzienno艣膰 – stroje, obrz臋dy i j臋zyk ulicy tworz膮 fascynuj膮c膮 mozaik臋.

To kraj, gdzie spotykaj膮 si臋 niemal wszystkie religie 艣wiata: hinduizm, islam, buddyzm, chrze艣cija艅stwo, sikhizm, zaratusztrianizm, d偶inizm, judaizm – ka偶da z nich wnosz膮c swoje zwyczaje, 艣wi膮tynie i 艣wi臋ta. Etniczna i j臋zykowa r贸偶norodno艣膰 r贸wnie偶 jest ogromna – m贸wi si臋 tu w setkach dialekt贸w, a oficjalnych j臋zyk贸w jest a偶 22.



馃檹 Szacunek i etykieta

W Indiach istnieje wiele zasad kulturowych, kt贸rych warto przestrzega膰. Do meczet贸w oraz 艣wi膮ty艅 buddyjskich i hinduistycznych nie powinno si臋 wchodzi膰 w kr贸tkich spodniach. Jedzenie spo偶ywa si臋 praw膮 r臋k膮 – lewa uwa偶ana jest za nieczyst膮, poniewa偶 s艂u偶y do czynno艣ci higienicznych. Tak偶e pieni膮dze i przedmioty nale偶y przekazywa膰 wy艂膮cznie praw膮 d艂oni膮.



馃獢 Spo艂ecze艅stwo kastowe

System kastowy, cho膰 oficjalnie zniesiony, wci膮偶 wp艂ywa na 偶ycie spo艂eczne. Na jego szczycie znajduj膮 si臋 bramini – kap艂ani i uczeni. Ni偶ej s膮 wojownicy, kupcy, rzemie艣lnicy, a na samym dole – Dalici, dawniej okre艣lani jako "niedotykalni". Dzi艣 sami wol膮 okre艣la膰 si臋 jako dalit, co oznacza „z艂amani, skruszeni”.

馃晧 Religia i duchowo艣膰

Hinduizm to religia dominuj膮ca w Indiach. Jej wyznawcy wierz膮 w wielu bog贸w – ka偶dy z nich ma swoje zadania i cechy. B贸stwa m臋skie to dewy, a 偶e艅skie – dewi. Przeciwnikami bog贸w s膮 asurowie, czyli z艂e istoty. Hinduizm nie ma jednego wsp贸lnego dogmatu – istnieje wiele od艂am贸w, r贸偶ni膮cych si臋 zar贸wno wierzeniami, jak i praktykami.

馃嚠馃嚦Wsp贸lne elementy hinduizmu to:

馃搷Szacunek dla 艣wi臋tych ksi膮g – Wed,

馃搷Wiara w reinkarnacj臋,

馃搷Prawo karmy (akcja i reakcja),

馃搷D膮偶enie do wyzwolenia (moksza).

Wa偶nym elementem religii jest wiara w awatary – wcielenia bog贸w, kt贸re zst臋puj膮 na Ziemi臋, by ratowa膰 艣wiat. Wisznu, jeden z najwa偶niejszych bog贸w, ma dziesi臋膰 g艂贸wnych awatar贸w, m.in. Ram臋, Kryszn臋 czy Budd臋. Ostatni z nich – Kalkin – ma dopiero przyj艣膰 na Ziemi臋 i zako艅czy膰 obecn膮 epok臋 – Kali jug臋.

馃悇 Zwierz臋ta w hinduizmie

W hinduizmie obowi膮zuje zasada ahimsy – niekrzywdzenia istot czuj膮cych. Wi臋kszo艣膰 wyznawc贸w jest wegetarianami, a spo偶ywanie mi臋sa uwa偶a si臋 za grzech. Szczeg贸lnym szacunkiem darzy si臋 krowy – ich mleko traktowane jest jako dar 偶ycia, a same zwierz臋ta mog膮 swobodnie porusza膰 si臋 po ulicach. W wielu indyjskich stanach ub贸j kr贸w jest zakazany.

馃 Notka redaktorki

Ten tekst powsta艂 z t臋sknoty. Za podr贸偶膮, za zrozumieniem, za 艣wiatem, kt贸ry jest tak inny – a jednocze艣nie bliski przez ludzkie emocje, rytua艂y i wiar臋.

Indie kojarz膮 si臋 z kolorami, zapachami, bogactwem kultury – ale za tym wszystkim kryje si臋 te偶 codzienno艣膰, z艂o偶ono艣膰, kontrasty. Pisa艂am ten tekst nie jako ekspertka, lecz jako osoba, kt贸ra patrzy z zachwytem i pr贸b膮 zrozumienia.

Z czu艂o艣ci膮 dla miejsca, kt贸rego jeszcze nie widzia艂am – ale kt贸re mnie wo艂a.

Justyna Szawczik, Ma艂a Redakcja


馃枈️ Ma艂a Redakcja

Tekst: Justyna Szawczik 

殴r贸d艂a i konsultacja: Nina Nirali


_______________________


Radk贸w czerwiec 2025


________________________


馃摦malaredakcjajustynaszawczik@gmail.com



Indie – codzienno艣膰 nad Gangesem

馃嚠馃嚦 Indie – codzienno艣膰 nad Gangesem

馃寠 „Kiedy dotkniesz wody Gangesu, dotykasz wieczno艣ci.”

– przys艂owie hinduskie


Indie to kraj, kt贸rego nie da si臋 opisa膰 jednym zdaniem. Nawet jedno 偶ycie mo偶e nie wystarczy膰, by zrozumie膰 wszystkie jego warstwy. Ale czasem wystarczy jedno spojrzenie – na kobiet臋 pior膮c膮 ubrania na brzegu Gangesu, na ch艂opca graj膮cego w pi艂k臋 mi臋dzy rikszami, na starca w pomara艅czowym sari, kt贸ry siedzi w milczeniu i wpatruje si臋 w wod臋.

Tu, nad Gangesem, czas p艂ynie inaczej. Poranki s膮 wilgotne, pachn膮 kadzid艂ami i gotuj膮cym si臋 mlekiem. Na kamieniach le偶膮 kwiaty z porannych modlitw, a rzeka niesie wszystko – modlitwy, b艂ogos艂awie艅stwa, popi贸艂. Ganges nie jest tylko rzek膮. Jest matk膮, 艣wi臋to艣ci膮, rytua艂em.

Mi臋dzy 艣wi臋to艣ci膮 a codzienno艣ci膮 rozci膮ga si臋 偶ycie. Kto艣 sprzedaje przyprawy na targu, kto艣 modli si臋 szeptem, kto艣 inny przysypia na progu swojego domu. Ha艂as i cisza. Brud i pi臋kno. Obok siebie. Bez uprzedze艅.

Indie ucz膮 pokory. I ucz膮 patrzenia – g艂臋biej, uwa偶niej, z mniejszym ocenianiem. Bo ka偶dy, kto przyje偶d偶a tu po raz pierwszy, my艣li, 偶e „co艣 wie”. Ale prawda jest taka: w Indiach trzeba nauczy膰 si臋 patrze膰 na nowo.


馃嚠馃嚦W indyjskim 艣wi臋tym mie艣cie Waranasi znajduje si臋 kilkaset 艣wi膮ty艅, ale 偶adna nie jest tak 艣wi臋ta jak rzeka Ganges. Wyk膮panie si臋 w jej wodach lub napicie si臋 z niej to dla hindus贸w rytua艂 oczyszczenia.

Rzeka Ganges przep艂ywa przez p贸艂nocne Indie, przez stan Uttar Pradesh. Waranasi to miasto, kt贸re stanowi centrum kultury hinduizmu i buddyzmu. To tutaj odbywaj膮 si臋 nie tylko rytua艂y k膮pieli w 艣wi臋tej rzece – matce, ale tak偶e kremacje nad Gangesem, na ghatach. Nie ka偶dego jednak sta膰 na taki rytua艂 – drewno potrzebne do spalenia cia艂a jest bardzo drogie. Gdy rodzina nie ma wystarczaj膮cych 艣rodk贸w, cz臋艣膰 zw艂ok mo偶e trafi膰 bezpo艣rednio do rzeki.

Ludzie z najni偶szych kast nie mog膮 by膰 paleni nad Gangesem – uznaje si臋 ich za nieczystych. Kobiety w ci膮偶y, ma艂e dzieci, osoby uk膮szone przez „艣wi臋tego w臋偶a” oraz 艣wi臋ci r贸wnie偶 nie s膮 poddawani kremacji. Dusze 艣wi臋tych nie potrzebuj膮 odkupienia – ich cia艂a, obci膮偶one kamieniami, tradycyjnie zanurza si臋 w samym 艣rodku rzeki. Prochy pozosta艂ych wsypywane s膮 do wody – to symbol zako艅czenia jednej inkarnacji i przej艣cia w nowe 偶ycie.

Z rzeki wida膰 ghata i zabudowania miasta, niemal przylegaj膮ce do brzegu – w tym pa艂ace maharad偶贸w. Hindusi wierz膮, 偶e aby wyzwoli膰 si臋 z cyklu wciele艅 i m臋ki duszy, trzeba umrze膰 w艂a艣nie tutaj, w Waranasi. Dlatego stosy pogrzebowe p艂on膮 tam dniem i noc膮.

W ci膮gu dnia nad brzegiem mo偶na zobaczy膰 bawi膮ce si臋 dzieci, k膮pi膮ce si臋 bawo艂y oraz miejsk膮 pralni臋. Pracze stoj膮 po kolana w wodzie, usuwaj膮c brud z ubra艅, uderzaj膮c nimi o p艂askie kamienie.

Ganges to nie tylko rzeka – to wcielenie bogini Gangi. Wed艂ug hinduistycznych wierze艅 kr贸l Bhagiratha tysi膮ce lat modli艂 si臋 i po艣ci艂, by sprowadzi膰 j膮 na ziemi臋. Mia艂a oczy艣ci膰 prochy jego przodk贸w z grzech贸w.

Jednym z wa偶niejszych rytua艂贸w w Waranasi jest Ganga Aarti – codzienna wieczorna ceremonia ku czci rzeki. O zachodzie s艂o艅ca, przy Dasaswamedh Ghat, setki ludzi gromadzi si臋, by modli膰 si臋, ofiarowa膰 艣wiat艂o i ogie艅 rzece – matce, kt贸ra daje oczyszczenie i nadziej臋.


馃敟 Notka redaktorki


To tekst o 艣wi臋tym mie艣cie, kt贸re nie przestaje zadziwia膰 i porusza膰 – nawet z daleka. Waranasi to miejsce 偶ycia i 艣mierci, ognia i wody, wiary i codzienno艣ci. Chcia艂am zapisa膰 ten obraz – jakby poczt贸wk臋 z innego 艣wiata – z szacunkiem dla rytua艂贸w, kt贸re dla wielu s膮 drog膮 do wyzwolenia.


Nie chodzi艂o mi o sensacj臋, lecz o cichy zachwyt. I o to, by spr贸bowa膰 opowiedzie膰 – tak, jakby si臋 s艂ucha艂o.


Justyna Szawczik, Ma艂a Redakcja


馃枈️ Ma艂a Redakcja


Tekst: Justyna Szawczik 

殴r贸d艂a i konsultacja: Nina Nirali

________________________


Radk贸w czerwiec 2025


________________________


馃摦malaredakcjajustynaszawczik@gmail.com


poniedzia艂ek, 2 czerwca 2025

Kolor, kt贸ry zostaje w pami臋ci❤️

 Kolor, kt贸ry zostaje w pami臋ci

„Najpi臋kniejsze rodzinne wspomnienia tworz膮 si臋 wtedy, gdy wszystko jest troch臋 nie do ogarni臋cia.”

Holi z dzie膰mi – relacja z Ursynowa

To ju偶 nasza ma艂a tradycja – czerwcowe Holi na Ursynowie. Kolorowy py艂 w powietrzu, bose stopy na trawie, dzieci biegaj膮ce z piskiem mi臋dzy chmurami barw. Z roku na rok coraz wi臋cej rodzin. Coraz wi臋cej rado艣ci. I coraz wi臋cej powod贸w, by wraca膰.

W tym roku by艂o nas wi臋cej ni偶 kiedykolwiek – trzy rodziny, kilka plecak贸w z proszkami i ca艂a gromadka przedszkolak贸w, kt贸re jeszcze przed pierwszym wyrzutem kolor贸w zd膮偶y艂y ubrudzi膰 sobie nosy i spodnie.

Jedn膮 z os贸b, kt贸re tworz膮 t臋 holi-paczk臋, jest Maja – mama dw贸jki dzieci i kobieta, kt贸ra potrafi uchwyci膰 moment nie tylko na zdj臋ciach, ale te偶 s艂owami. Jej odpowiedzi m贸wi膮 same za siebie:

☘️„Na Holi wracamy co roku ze wzgl臋du na atmosfer臋 i mo偶liwo艣膰 prze偶ywania wszystkiego z tak膮 dzieci臋c膮 rado艣ci膮. Fajne jest to, 偶e ludzie wchodz膮 ze sob膮 w interakcje, wymieniaj膮 si臋 u艣miechami, zagaduj膮. Dla doros艂ych to moment by poczu膰 si臋 beztrosko, dla dzieci – by do艣wiadcza膰 ka偶dym zmys艂em, a potem zapisywa膰 w pami臋ci pi臋kne kolorowe chwile.”

W tym roku do zabawy uda艂o si臋 nam贸wi膰 nawet tych, kt贸rzy pocz膮tkowo zostali z boku.

 ☘️„Moment gdy z zaskoczenia obsypa艂am r贸偶owym proszkiem m臋偶贸w moich kole偶anek. Stali wcze艣niej z boku, obserwuj膮c, pilnuj膮c naszych bawi膮cych si臋 dzieci. Sami czy艣ciutcy, odprasowani i… nieco sztywni. Po tym w艂a艣nie panowie wyluzowali i w艂膮czyli si臋 do zabawy. Stoj膮c z boku i patrz膮c na t艂umy ludzi ubrudzonych 'kred膮', nie spos贸b nie poczu膰 tego wyj膮tkowego vibe’u.”

Na zdj臋ciu wida膰, 偶e vibe rzeczywi艣cie si臋 udzieli艂 – nie tylko dzieciom.

馃摳



Bruno (6 lat), Lena (5 lat), Gniewko (prawie 5 lat) i ca艂a reszta ferajny wygl膮daj膮 jak 偶ywe reklamy beztroski – pomalowane buzie, ubrania jak paleta malarska i u艣miechy, kt贸re nie znika艂y jeszcze d艂ugo po powrocie do domu.

Nie wszystko da si臋 zaplanowa膰. Czasem proszek trafia do oka. Czasem butelka z wod膮 wycieka do plecaka. Czasem kt贸ry艣 z dzieciak贸w pada twarz膮 w traw臋, zanim jeszcze dobrze si臋 zacznie. Ale w艂a艣nie to jest w Holi najpi臋kniejsze – nieprzewidywalno艣膰. Rado艣膰 wymykaj膮ca si臋 kontroli. Kolor, kt贸ry zostaje w pami臋ci – i na ubraniach jeszcze przez tydzie艅.

Maja wspomina, 偶e w tym roku przygotowania zacz臋艂y si臋 wcze艣niej. Wiedzieli ju偶, co zabra膰, czego si臋 spodziewa膰, co warto przekaza膰 innym rodzicom. I jak zara偶a膰 rado艣ci膮.

☘️ „Byli艣my w tym roku trzeci raz, cho膰 drugi taki aktywny. W zesz艂ym i w tym roku to by艂 festiwal kolor贸w w Warszawie na Ursynowie. Poprzednio byli艣my ja z m臋偶em i naszymi dzie膰mi (w wieku przedszkolnym) i znajomymi z dzieckiem. W tym roku przygotowywali艣my si臋 ju偶 wcze艣niej, informowali艣my znajomych rodzic贸w, 偶e si臋 wybieramy. Dzi臋ki temu do艂膮czy艂y do nas trzy rodziny.”

Czy warto i艣膰 na Holi z dzie膰mi? Zdecydowanie. Nie dla zdj臋膰. Nie dla 艂adnych wspomnie艅 do opowiadania w pracy. Ale dla tej jednej chwili, gdy dzieci – umorusane, zm臋czone i szcz臋艣liwe – patrz膮 na ciebie z szerokim u艣miechem i m贸wi膮: „To by艂 najlepszy dzie艅!”.

馃摲 


Bruno (6 lat) z Len膮 (5 lat) w chwili absolutnej rado艣ci. W tle kolorowy t艂um, w sercu – wsp贸lna zabawa.

Grupowe uj臋cie: trzy rodziny, kilkuletnie dzieci, rodzice z proszkiem na ubraniach i 艣miech, kt贸rego nie da si臋 zapisa膰 s艂owami.

馃寛 Zamiast podsumowania – jeszcze jedna historia

Po festiwalu d艂ugo nie mogli艣my zmy膰 koloru spod paznokci. Dzieciom nie przeszkadza艂o to wcale – Bruno z dum膮 chodzi艂 jeszcze dzie艅 p贸藕niej z r贸偶owym uchem, Gniewko domaga艂 si臋 powt贸rki ju偶 w drodze powrotnej.

Rodzice? Zm臋czeni. Zakurzeni. Ale z sercami pe艂nymi 艣miechu.

Bo Holi z dzie膰mi to nie tylko sensoryczne szale艅stwo. To lekcja. 呕e warto wchodzi膰 w co艣 ca艂ym sob膮 – nawet je艣li potem trzeba czy艣ci膰 buty szczoteczk膮 do z臋b贸w. 呕e brudne ubrania nie s膮 problemem, je艣li zosta艂y poplamione szcz臋艣ciem.

I 偶e czasami najpi臋kniejsze rodzinne wspomnienia tworz膮 si臋 wtedy, gdy wszystko jest troch臋 nie do ogarni臋cia.

Maja m贸wi, 偶e to wszystko ostatecznie sprowadza si臋 do jednej rzeczy:

☘️„Dla nas Holi to rado艣膰. Z kolor贸w, muzyki, ta艅ca. To okazja do tego, 偶eby poczu膰 si臋 szcz臋艣liwym i dzieli膰 te fajne emocje z przyjaci贸艂mi.”

I niech to b臋dzie najlepszy opis tego 艣wi臋ta. Nie religijnego, nie tradycyjnego – ale rodzinnego w najpi臋kniejszym znaczeniu tego s艂owa.

馃帳 Kilka pyta艅 na koniec – i odpowiedzi Mai:

1. Co sprawia, 偶e wracacie na Holi co roku?

Na Holi wracamy co roku ze wzgl臋du na atmosfer臋 i mo偶liwo艣膰 prze偶ywania wszystkiego z tak膮 dzieci臋c膮 rado艣ci膮. Fajne jest to, 偶e ludzie wchodz膮 ze sob膮 w interakcje, wymieniaj膮 si臋 u艣miechami, zagaduj膮. Dla doros艂ych to moment, by poczu膰 si臋 beztrosko, dla dzieci – by do艣wiadcza膰 ka偶dym zmys艂em, a potem zapisywa膰 w pami臋ci pi臋kne kolorowe chwile.

2. Czy by艂o co艣, co ci臋 w tym roku szczeg贸lnie uj臋艂o – moment, sytuacja, emocja?

Moment, gdy z zaskoczenia obsypa艂am r贸偶owym proszkiem m臋偶贸w moich kole偶anek. Stali wcze艣niej z boku, obserwuj膮c, pilnuj膮c naszych bawi膮cych si臋 dzieci. Sami czy艣ciutcy, odprasowani i… nieco sztywni. Po tym w艂a艣nie panowie wyluzowali i w艂膮czyli si臋 do zabawy. Stoj膮c z boku i patrz膮c na t艂umy ludzi ubrudzonych „kred膮”, nie spos贸b poczu膰 ten wyj膮tkowy vibe.

3. Co powiedzia艂aby艣 komu艣, kto nigdy nie by艂 na takim wydarzeniu z dzie膰mi – warto? Dlaczego?

Zdecydowanie warto przyj艣膰 na Holi z dzie膰mi. Przede wszystkim to czas sp臋dzony razem: wsp贸lny taniec, 艣miech i zabawa. Je艣li do kogo艣 nie przemawiaj膮 te argumenty, warto doda膰, 偶e to fajne do艣wiadczenie sensoryczne, rozwijaj膮ce. My艣l臋, 偶e wielu ludziom przyda艂oby si臋 czasem wyj艣cie ze strefy komfortu i takie… wyzwolenie 馃槉



馃枈️ Od redaktorki

Nie by艂am na Holi. Ale po tej rozmowie czuj臋 si臋, jakbym przez chwil臋 tam by艂a – z dzie膰mi ta艅cz膮cymi w chmurze kolor贸w, z doros艂ymi, kt贸rzy z ulg膮 przestaj膮 by膰 powa偶ni, i z rado艣ci膮, kt贸ra brudzi, a jednak zostawia po sobie co艣 czystego. Mo偶e w艂a艣nie po to s膮 takie festiwale?

➡️ Holi, kolorowe 艣wi臋to wywodz膮ce si臋 z Indii, ma ju偶 swoje wersje i echa na ca艂ym 艣wiecie – tak偶e w Polsce. I cho膰 forma mo偶e si臋 zmienia膰, co艣 z jego ducha zostaje: wsp贸lnota, lekko艣膰, zabawa bez masek.

______________________________________

馃枈️ Ma艂a Redakcja

Tekst: Justyna Szawczik 

_______________________________________

馃摳Zdj臋cia: Blanka P.

馃挰 Rozmowa: Maja 艁agodzka

Warszawa,/Radk贸w czerwiec 2025

馃摦malaredakcjajustynaszawczik@gmail.com

_____________________________________________


Informacja redakcyjna:

Publikacja zosta艂a przygotowana za zgod膮 wszystkich os贸b bior膮cych udzia艂 w rozmowie.

Zgoda obejmuje zar贸wno tre艣膰 wypowiedzi, jak i wykorzystanie zdj臋膰 do cel贸w redakcyjnych Ma艂ej Redakcji.

Zdj臋cia wykorzystane za zgod膮 autorki – Blanki P.

Wypowiedzi i cytaty opublikowane za wiedz膮 i aprobat膮 Mai 艁agodzkiej.

Widziane oczami kobiety — Dzie艅 Dziecka Utraconego (15 pa藕dziernika)

  Widziane oczami kobiety — Dzie艅 Dziecka Utraconego (15 pa藕dziernika)   Dzie艅, w kt贸rym nikt nie powinien czu膰 si臋 sam. Dzie艅, w kt贸rym ser...